भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न — सोप्या भाषेत
मित्रांनो, एक गोष्ट विचारून पाहा — कल्याणातल्या एका गावाचा सरपंच साल भरात गावात किती काम झाला, किती घरे बांधली गेली, किती शेतातून पीक निघाला, किती व्यापार झाला — हे सब जोडून गणना करतो, ना? तर भारताच्या संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचीही असेच गणना केली जाते! त्याला म्हणतात राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP — Gross Domestic Product). आज आपण या महत्त्वाच्या विषयावर सविस्तर बोलणार आहो…
Read more
भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न खरंच अलग का आहेत?
एक साधारण प्रश्नातून सुरुवात करूया समजा तुम्ही पुण्यातील एक IT कंपनीत काम करता आहात. महिन्याचे शेवटी तुम्हाला पगार मिळतो। आता तुमचा सहकर्मी तुम्हाला विचारतो: "तू महिन्यात किती कमावलास?" तुम्ही उत्तर देता: "माझा एकूण पगार तीस हजार रुपये आहे।" पण त्या तीस हजारातून तुम्ही घर भाड्याला दहा हजार द्याल, खाण्यापिण्याचे पाच हजार खर्च करला। मग तुमचे …
Read more
भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न खरंच कसा मोजतात?
मुंबईच्या लोकल ट्रेनमध्ये बसलेला एक माणूस वर्तमानपत्र वाचतो आणि म्हणतो, "भारताचा GDP १२ ट्रिलियन डॉलर झाला!" पण ती संख्या खरंच म्हणजे काय? आपल्या देशाची संपत्ती कसे मापली जाते? राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) आणि GDP मध्ये काय फरक आहे? आता पाहूया... GDP म्हणजे काय? साधी व्याख्या GDP हा "सकल देशांतर्गत उत्पादन" (Gross Domestic Product…
Read more
UPSC
भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न — आपल्या गावच्या अर्थव्यवस्थेतून समजून घेऊया!
मित्रांनो, एक छोटीशी कल्पना करून घ्या. महाराष्ट्रातील कल्याणला जाऊन वीडोबा नाव्याला भेटलो. वीडोबा विदर्भातील एक शेतकरी आहे. तिचे २० एकर बाजरी, कापूस आणि सोयाबीन असे फसल आहेत. या वर्षी तिने सर्व काही मिळून रु. २ लाख कमाई केली. तिच्या पतीने शहरातून मजुरी करून रु. ६० हजार घेतले. बेटीचा लहान दुकान चालतो, तिथून २०-२५ हजार आला. एकूण घरातून रु. २.८५ लाख आला. आता प…
Read more
देशाला श्रीमंत असे म्हणतात पण तुमच्या पकेटात पैसे का नाहीत?
मित्रांनो, एक गोष्ट विचार करा . समाचारांत सरकार म्हणते — "भारताचा राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP ) 3.5 ट्रिलियन डॉलर झाला! आम्ही जगातील तिसरी सर्वात श्रीमंत राष्ट्र आहोत!" पण तुमचे बाबा शेतात मेहनत करतात, तरीही वर्षाच शेतकरी कर्जातून आत्महत्या करतात. तुमचा भाई IIT मधून निघून मुंबईत 50,000 रुपयांच्या नोकरीला बसला. तर हे सांख्यिकी कसले? राष्ट्र श्रीमंत आहे, पण…
Read more
GDP वाढतो, पण आमच्या गावातील शेतकरी का भुकेले राहतात?
गेल्या वर्षी माझ्या गावातील एक शेतकरी , नारायण काका, माझ्या घरी आला. त्याचा मुलगा बारावीत आहे आणि तो पाहू शकत नव्हता. "दत्तू भाई," तो म्हणाला, "समाचारांत म्हणतात भारताचा GDP २ लक्ष कोटी रुपये झाला. पण मी या वर्षी फक्त ३० हजार रुपये कमावलो. हा GDP माझ्यापर्यंत का येत नाही?" तेव्हा मला समजले की हा प्रश्न फक्त नारायण काकाचा नाही — हा लाखो भारत…
Read more
GDP वाढत आहे पण तुमच्या खिशातील पैसे का कमी होतायत?
गेल्या महिन्यात कोल्हापूरातील एका दुकानदाराशी बोलत होतो. नाव होते राज. त्याने म्हटले, "भैया, वर्तमानपत्रात लिहिलं की भारताचा GDP २ ट्रिलियन डॉलर झाला. पण माझ्या दुकानातील विक्रय तेवढा वाढला नाही. उलट गरज खर्च वाढला आहे!" मी हसून म्हटले, "राज, तू जी गोष्ट सांगितली, तीच सर्व भारतीयांचा अनुभव आहे." तेव्हा मला समजले की GDP समजणं आणि राष्ट्रीय उ…
Read more
.gif)
.png)
.png)
Social Plugin