भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न खरंच कसा मोजतात?
मुंबईच्या लोकल ट्रेनमध्ये बसलेला एक माणूस वर्तमानपत्र वाचतो आणि म्हणतो, "भारताचा GDP १२ ट्रिलियन डॉलर झाला!" पण ती संख्या खरंच म्हणजे काय? आपल्या देशाची संपत्ती कसे मापली जाते? राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) आणि GDP मध्ये काय फरक आहे? आता पाहूया... GDP म्हणजे काय? साधी व्याख्या GDP हा "सकल देशांतर्गत उत्पादन" (Gross Domestic Product…
Read more
UPSC
भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न — आपल्या गावच्या अर्थव्यवस्थेतून समजून घेऊया!
मित्रांनो, एक छोटीशी कल्पना करून घ्या. महाराष्ट्रातील कल्याणला जाऊन वीडोबा नाव्याला भेटलो. वीडोबा विदर्भातील एक शेतकरी आहे. तिचे २० एकर बाजरी, कापूस आणि सोयाबीन असे फसल आहेत. या वर्षी तिने सर्व काही मिळून रु. २ लाख कमाई केली. तिच्या पतीने शहरातून मजुरी करून रु. ६० हजार घेतले. बेटीचा लहान दुकान चालतो, तिथून २०-२५ हजार आला. एकूण घरातून रु. २.८५ लाख आला. आता प…
Read more
देशाला श्रीमंत असे म्हणतात पण तुमच्या पकेटात पैसे का नाहीत?
मित्रांनो, एक गोष्ट विचार करा . समाचारांत सरकार म्हणते — "भारताचा राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP ) 3.5 ट्रिलियन डॉलर झाला! आम्ही जगातील तिसरी सर्वात श्रीमंत राष्ट्र आहोत!" पण तुमचे बाबा शेतात मेहनत करतात, तरीही वर्षाच शेतकरी कर्जातून आत्महत्या करतात. तुमचा भाई IIT मधून निघून मुंबईत 50,000 रुपयांच्या नोकरीला बसला. तर हे सांख्यिकी कसले? राष्ट्र श्रीमंत आहे, पण…
Read more
GDP वाढतो, पण आमच्या गावातील शेतकरी का भुकेले राहतात?
गेल्या वर्षी माझ्या गावातील एक शेतकरी , नारायण काका, माझ्या घरी आला. त्याचा मुलगा बारावीत आहे आणि तो पाहू शकत नव्हता. "दत्तू भाई," तो म्हणाला, "समाचारांत म्हणतात भारताचा GDP २ लक्ष कोटी रुपये झाला. पण मी या वर्षी फक्त ३० हजार रुपये कमावलो. हा GDP माझ्यापर्यंत का येत नाही?" तेव्हा मला समजले की हा प्रश्न फक्त नारायण काकाचा नाही — हा लाखो भारत…
Read more
GDP वाढत आहे पण तुमच्या खिशातील पैसे का कमी होतायत?
गेल्या महिन्यात कोल्हापूरातील एका दुकानदाराशी बोलत होतो. नाव होते राज. त्याने म्हटले, "भैया, वर्तमानपत्रात लिहिलं की भारताचा GDP २ ट्रिलियन डॉलर झाला. पण माझ्या दुकानातील विक्रय तेवढा वाढला नाही. उलट गरज खर्च वाढला आहे!" मी हसून म्हटले, "राज, तू जी गोष्ट सांगितली, तीच सर्व भारतीयांचा अनुभव आहे." तेव्हा मला समजले की GDP समजणं आणि राष्ट्रीय उ…
Read more
GDP वाढतोय पण खिसे खाली का? भारतीय अर्थव्यवस्थेची खरी गोष्ट
मित्रांनो, एक गोष्ट लक्षात आली का? आपल्या देशाचा राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP ) दर वर्षी वाढतो, अखबारांमध्ये मस्तीने छापले जाते — "भारत जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था!" पण आमच्या बहुतेकांच्या बटुव्यात तर तेच रे पैसे सारखे वाटतात. असे का होतं? आजच्या बातमीत आपण समजूया की GDP किती खरी गोष्ट आहे आणि राष्ट्रीय उत्पन्न म्हणजे नक्की काय. खरं सांगायचं…
Read more
GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न — काय फरक आणि काय साम्य?
मित्रांनो, एक सोपा प्रश्न विचारून सुरुवात करतो — जर मी तुम्हाला सांगितले की भारताचा GDP २५ लाख कोटी रुपये आहे, तर तुम्हाला लगेच "आच्छा, भारत किती श्रीमंत आहे!" अशी भावना येईल. पण खरं सांगायचं तर GDP हे आणि राष्ट्रीय उत्पन्न हे दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. त्यातल्या फरकांना समजणे आणि साम्यांना ओळखणे हेच आजचा विषय आहे. मी खुद एकदा याच संभ्रमात होतो. अर्थ…
Read more
.gif)
.png)
.png)
Social Plugin