मित्रांनो, एक अजब गोष्ट लक्षात आली का? वर्षभरभर बातम्यांमध्ये ऐकतो की "भारताचा GDP १० टक्के वाढला, अर्थव्यवस्था फुलांडोळ आहे" — पण घरी बसलेल्या सामान्य माणसाला तरीही दाल-भातचा खर्च वाढतच राहतो. समजा पुण्यातील एक IT कर्मचारी आहे, चांगली नोकरी करतो, पण महिना शेवटी खिशात तेवढेच उरतं. तर असा का होतो? GDP वाढतेय, अर्थव्यवस्था भरभरून पुढे जातेय, पण आमचा आ…
Read moreमुंबई लोकलमधून कल्याण येथे जाताना एक सामान्य विचार येतो — आपल्या देशाचे पैसे कसे वाढते ? आपण कमावतो, खर्च करतो, बचत करतो. मग देश भर लोक असेच करतात. तर हे सगळे पैसे, हा सगळा आर्थिक क्रियाकलाप कसा मोजतात? आणि कोण मोजतात? आजचे लेख हीच गोष्ट सोप्या भाषेत पाहणार आहे. भारताचा राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP) हा एक सरल संकल्पना आहे — एका वर्षात आपला देश एकूण किती संपत्ती न…
Read moreआता सांगा, तुम्हाला शरीरचे तापमान मोजायचे असेल तर थर्मामीटर लावतात, बरोबर? तशाच प्रकारे देशाच्या "आर्थिक तापमानाला" GDP म्हणतात. मी तुम्हाला खरंच सोप्या पद्धतीने समजवायचा आहे की हा GDP खरंच काय असतो आणि भारत याचा हिशोब कसा लावतो. खरं सांगायचं तर, माझ्या एका मित्राला मी असा प्रश्न विचारला होता: "अरे, भारताचा GDP वाढला म्हणजे तुला काय वाटलं?&qu…
Read moreमित्रांनो, एक मजेशीर प्रश्न विचारूया — जर भारताचा GDP (सकल देशीय उत्पन्न) जगातील तीसरा सर्वोच्च आहे, तर भारतीय नागरिक अजूनही इतने गरीब का आहेत? की हा GDP माय्या हा खोटा आहे? की आपण GDP समजत नाही? मला वाटते, भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्नाचा विषय आमच्या देशाचे असली सोने आणि खोटे सोने ओळखून देतो. पुण्यातील एका IT कर्मचारीचे वेतन दोन लाख रुपये मासिक असू शकते…
Read moreमित्रांनो, एक गोष्ट विचारून पाहा — कल्याणातल्या एका गावाचा सरपंच साल भरात गावात किती काम झाला, किती घरे बांधली गेली, किती शेतातून पीक निघाला, किती व्यापार झाला — हे सब जोडून गणना करतो, ना? तर भारताच्या संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचीही असेच गणना केली जाते! त्याला म्हणतात राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP — Gross Domestic Product). आज आपण या महत्त्वाच्या विषयावर सविस्तर बोलणार आहो…
Read moreएक साधारण प्रश्नातून सुरुवात करूया समजा तुम्ही पुण्यातील एक IT कंपनीत काम करता आहात. महिन्याचे शेवटी तुम्हाला पगार मिळतो। आता तुमचा सहकर्मी तुम्हाला विचारतो: "तू महिन्यात किती कमावलास?" तुम्ही उत्तर देता: "माझा एकूण पगार तीस हजार रुपये आहे।" पण त्या तीस हजारातून तुम्ही घर भाड्याला दहा हजार द्याल, खाण्यापिण्याचे पाच हजार खर्च करला। मग तुमचे …
Read moreमुंबईच्या लोकल ट्रेनमध्ये बसलेला एक माणूस वर्तमानपत्र वाचतो आणि म्हणतो, "भारताचा GDP १२ ट्रिलियन डॉलर झाला!" पण ती संख्या खरंच म्हणजे काय? आपल्या देशाची संपत्ती कसे मापली जाते? राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) आणि GDP मध्ये काय फरक आहे? आता पाहूया... GDP म्हणजे काय? साधी व्याख्या GDP हा "सकल देशांतर्गत उत्पादन" (Gross Domestic Product…
Read more
Social Plugin