भारताचा GDP खरंच कसा वाढतो आणि कुठे जातो?
मुंबई लोकलमधून कल्याण येथे जाताना एक सामान्य विचार येतो — आपल्या देशाचे पैसे कसे वाढते ? आपण कमावतो, खर्च करतो, बचत करतो. मग देश भर लोक असेच करतात. तर हे सगळे पैसे, हा सगळा आर्थिक क्रियाकलाप कसा मोजतात? आणि कोण मोजतात? आजचे लेख हीच गोष्ट सोप्या भाषेत पाहणार आहे. भारताचा राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP) हा एक सरल संकल्पना आहे — एका वर्षात आपला देश एकूण किती संपत्ती न…
Read more
भारताचा GDP खरंच कसा मोजतात आणि राष्ट्रीय उत्पन्न म्हणजे काय?
आता सांगा, तुम्हाला शरीरचे तापमान मोजायचे असेल तर थर्मामीटर लावतात, बरोबर? तशाच प्रकारे देशाच्या "आर्थिक तापमानाला" GDP म्हणतात. मी तुम्हाला खरंच सोप्या पद्धतीने समजवायचा आहे की हा GDP खरंच काय असतो आणि भारत याचा हिशोब कसा लावतो. खरं सांगायचं तर, माझ्या एका मित्राला मी असा प्रश्न विचारला होता: "अरे, भारताचा GDP वाढला म्हणजे तुला काय वाटलं?&qu…
Read more
भारत दरिद्र आहे की श्रीमंत? GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न शोधून काढा
मित्रांनो, एक मजेशीर प्रश्न विचारूया — जर भारताचा GDP (सकल देशीय उत्पन्न) जगातील तीसरा सर्वोच्च आहे, तर भारतीय नागरिक अजूनही इतने गरीब का आहेत? की हा GDP माय्या हा खोटा आहे? की आपण GDP समजत नाही? मला वाटते, भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्नाचा विषय आमच्या देशाचे असली सोने आणि खोटे सोने ओळखून देतो. पुण्यातील एका IT कर्मचारीचे वेतन दोन लाख रुपये मासिक असू शकते…
Read more
भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न — सोप्या भाषेत
मित्रांनो, एक गोष्ट विचारून पाहा — कल्याणातल्या एका गावाचा सरपंच साल भरात गावात किती काम झाला, किती घरे बांधली गेली, किती शेतातून पीक निघाला, किती व्यापार झाला — हे सब जोडून गणना करतो, ना? तर भारताच्या संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचीही असेच गणना केली जाते! त्याला म्हणतात राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP — Gross Domestic Product). आज आपण या महत्त्वाच्या विषयावर सविस्तर बोलणार आहो…
Read more
भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न खरंच अलग का आहेत?
एक साधारण प्रश्नातून सुरुवात करूया समजा तुम्ही पुण्यातील एक IT कंपनीत काम करता आहात. महिन्याचे शेवटी तुम्हाला पगार मिळतो। आता तुमचा सहकर्मी तुम्हाला विचारतो: "तू महिन्यात किती कमावलास?" तुम्ही उत्तर देता: "माझा एकूण पगार तीस हजार रुपये आहे।" पण त्या तीस हजारातून तुम्ही घर भाड्याला दहा हजार द्याल, खाण्यापिण्याचे पाच हजार खर्च करला। मग तुमचे …
Read more
भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न खरंच कसा मोजतात?
मुंबईच्या लोकल ट्रेनमध्ये बसलेला एक माणूस वर्तमानपत्र वाचतो आणि म्हणतो, "भारताचा GDP १२ ट्रिलियन डॉलर झाला!" पण ती संख्या खरंच म्हणजे काय? आपल्या देशाची संपत्ती कसे मापली जाते? राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) आणि GDP मध्ये काय फरक आहे? आता पाहूया... GDP म्हणजे काय? साधी व्याख्या GDP हा "सकल देशांतर्गत उत्पादन" (Gross Domestic Product…
Read more
UPSC
भारताचा GDP आणि राष्ट्रीय उत्पन्न — आपल्या गावच्या अर्थव्यवस्थेतून समजून घेऊया!
मित्रांनो, एक छोटीशी कल्पना करून घ्या. महाराष्ट्रातील कल्याणला जाऊन वीडोबा नाव्याला भेटलो. वीडोबा विदर्भातील एक शेतकरी आहे. तिचे २० एकर बाजरी, कापूस आणि सोयाबीन असे फसल आहेत. या वर्षी तिने सर्व काही मिळून रु. २ लाख कमाई केली. तिच्या पतीने शहरातून मजुरी करून रु. ६० हजार घेतले. बेटीचा लहान दुकान चालतो, तिथून २०-२५ हजार आला. एकूण घरातून रु. २.८५ लाख आला. आता प…
Read more
.gif)
.png)
.png)
Social Plugin